आंतरराष्ट्रीय पर्यटन मूलतः महामारीपूर्व पातळीपर्यंत पूर्ववत झाले आहे.

दलिनन लॉन्ड्री उद्योगपर्यटनाच्या स्थितीशी याचा जवळचा संबंध आहे. गेल्या दोन वर्षांत साथीच्या रोगामुळे आलेल्या मंदीनंतर, पर्यटनाने लक्षणीय सुधारणा केली आहे. मग, २०२४ मध्ये जागतिक पर्यटन उद्योग कसा असेल? चला पुढील अहवाल पाहूया.
२०२४ जागतिक पर्यटन उद्योग: आकडेवारीचा आढावा
अलीकडेच, संयुक्त राष्ट्र जागतिक पर्यटन संघटनेने (UNWTO) प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या आकडेवारीनुसार, २०२४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांची संख्या १.४ अब्ज झाली असून, ती मूलतः महामारीपूर्व पातळीवर परत आली आहे. जगातील प्रमुख पर्यटन स्थळ असलेल्या देशांमधील हा उद्योग जोरदार वाढीची गती दर्शवत आहे.
संयुक्त राष्ट्र जागतिक पर्यटन संघटनेने (UNWTO) प्रसिद्ध केलेल्या जागतिक पर्यटन बॅरोमीटरनुसार, २०२४ मध्ये जगभरातील आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची एकूण संख्या १.४ अब्ज झाली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत ११% वाढ असून, ती मूलतः महामारीपूर्व पातळीवर पोहोचली आहे.
अहवालानुसार, २०२४ मध्ये मध्य पूर्व, युरोप आणि आफ्रिकेतील पर्यटन बाजारपेठांमध्ये झपाट्याने वाढ झाली. ही वाढ २०१९ च्या महामारीपूर्व पातळीपेक्षा जास्त होती. मध्य पूर्वेने यात सर्वोत्तम कामगिरी केली, जिथे ९५ दशलक्ष पर्यटकांनी भेट दिली, जी २०१९ च्या तुलनेत ३२% वाढ होती.

आफ्रिका आणि युरोपमधील प्रवाशांची संख्या देखील ७४ दशलक्षांपेक्षा जास्त झाली, जी २०१९ च्या तुलनेत अनुक्रमे ७% आणि १% नी वाढली आहे. त्याच वेळी, अमेरिकेतील एकूण प्रवाशांची संख्या २१३ दशलक्ष झाली, जी महामारीपूर्व पातळीच्या ९७% आहे. २०२४ मध्ये, आशिया-पॅसिफिक प्रदेशातील आंतरराष्ट्रीय पर्यटन बाजारपेठेत जलद सुधारणा कायम राहिली, पर्यटकांची एकूण संख्या ३१६ दशलक्ष झाली, जी मागील वर्षीच्या याच कालावधीच्या तुलनेत ३३% नी वाढली आहे आणि महामारीपूर्व बाजारपेठेच्या पातळीच्या जवळपास ८७% आहे. याव्यतिरिक्त, उद्योगाच्या सुधारणेमुळे, पर्यटनाशी संबंधित अपस्ट्रीम आणि डाउनस्ट्रीम उद्योगांनी देखील २०२४ मध्ये जलद वाढीचा कल कायम ठेवला. त्यापैकी, आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतूक उद्योग ऑक्टोबर २०२४ मध्ये महामारीपूर्व पातळीवर पूर्णपणे परत आला आहे आणि जागतिक हॉटेलमधील खोल्यांच्या वापराचे प्रमाण (ऑक्युपन्सी रेट) मूलतः २०१९ च्या पातळीवर पोहोचले आहे.
प्राथमिक आकडेवारीनुसार, २०२४ मध्ये आंतरराष्ट्रीय पर्यटनाचा एकूण महसूल १.६ ट्रिलियन डॉलर्सवर पोहोचला आहे, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत ३% नी वाढला असून २०१९ मध्ये तो १०४% होता. दरडोई पर्यटन उपभोगाची पातळी महामारीपूर्व पातळीवर परत आली आहे.

जगातील प्रमुख पर्यटन स्थळ असलेल्या देशांपैकी, युके, स्पेन, फ्रान्स, इटली आणि इतर उद्योगांनी त्यांच्या महसुलात लक्षणीय वाढ केली आहे. त्याच वेळी, कुवेत, अल्बानिया, सर्बिया आणि इतर उदयोन्मुख पर्यटन बाजारपेठेतील देशांनी देखील उल्लेखनीय उच्च वाढीचा दर कायम राखला आहे.

संयुक्त राष्ट्र पर्यटन संघटनेचे महासचिव झुराब पोलोलिकाश्विली म्हणाले: “२०२४ मध्ये जागतिक पर्यटन उद्योगाची पुनर्प्राप्ती मोठ्या प्रमाणात पूर्ण झाली आहे. जगाच्या अनेक भागांमध्ये, प्रवाशांची संख्या आणि उद्योगाचा महसूल महामारीपूर्व पातळीपेक्षा जास्त झाला आहे. बाजारपेठेतील मागणीत आणखी वाढ झाल्यामुळे, २०२५ मध्ये जागतिक पर्यटन उद्योग आपली जलद वाढ सुरू ठेवेल अशी अपेक्षा आहे.”
संयुक्त राष्ट्र पर्यटन संघटनेनुसार, २०२५ मध्ये आंतरराष्ट्रीय पर्यटकांच्या संख्येत वार्षिक ३% ते ५% वाढ अपेक्षित आहे. आशिया-पॅसिफिक प्रदेशाची कामगिरी विशेषतः आशादायक आहे. परंतु त्याच वेळी, या संस्थेने असेही म्हटले आहे की, कमकुवत जागतिक आर्थिक विकास आणि सततचा भू-राजकीय तणाव हे जागतिक पर्यटनाच्या शाश्वत विकासाला मर्यादित करणारे सर्वात मोठे धोके बनले आहेत. याव्यतिरिक्त, वाढत्या ऊर्जा किमती, वारंवार येणारी तीव्र हवामानाची परिस्थिती आणि उद्योगातील कामगारांची अपुरी संख्या यांसारख्या घटकांचाही उद्योगाच्या सर्वांगीण विकासावर नकारात्मक परिणाम होईल. संबंधित तज्ञांनी सांगितले की, भविष्यातील वाढत्या अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर उद्योगाचा अधिक संतुलित आणि शाश्वत विकास कसा साधायचा, हा सर्व पक्षांच्या लक्ष केंद्रीत करण्याचा विषय आहे.